عنوان آزمایش : نمایش جریان آب در آوندهای چوبی

وسایل لازم :

 1- ساقه برگدار کرفس

2-مقداری ماده رنگین مثلاکمی پودر فوشین

 3-آب

4- بشر

روش کار :

1-کمی پودر فوشین را در آب درون یک بشر حل کرده و ساقه کرفس را در آن قرار دهید بعد از 24 ساعت آثار رنگ را در برگ کرفس خواهید دید.

2-قسمتی از ساقه که در زیر آب رنگین قرار داشت از بقیه گیاه جدا کنید وسپس یک برش عرضی در ساقه کرفس ایجاد کنید در مقطع عرضی آن نقاط قرمز رنگی را جدا از هم ولی در یک ردیف مشاهده خواهید کرد (نشان دهنده دستجات آوندی جدا از هم در کرفس است )

3-از محل مشاهده لکه های قرمز برش طولی در ساقه ایجاد کنید وماده رنگی را در امتداد طول ساقه مشاهده کنید .

4- مقطع نازکی از ساقه ایجاد کرده وزیر میکروسکوپ مشاهده کنید .

نکته:آنچه در کرفس به عنوان ساقه از آن یاد می کنیم در واقع قسمتی از دمبرگ است .

عنوان آزمایش :وجود آنزیم کاتالاز در سیب زمینی

وسایل مواد لازم :1-آب اکسیژنه 2-سیب زمینی 3-آنزیم کاتالاز 4-آب جوش

 روش آزمایش :

قطعه ای از سیب زمینی پوست گرفته را با آب اکسیژنه رقیق (یک قسمت آب اکسیژنه 3% آب به 30 قسمت آب ) بپوشانید متصاعد شدن حباب های اکسیژن را که معرف وجود آنزیم کاتالاز است مشاهده کنید .

این آزمایش را با قطعه دیگری از سیب زمینی که حداقل به مدت 5 دقیقه در آب جوش فرو برده شده تکرار کنید و نتیجه را بررسی کنید

موضوع آزمایش: دانه چگونه جوانه می زند؟

هدف آزمایش: بررسی جوانه زنی گیاهان لوبیا وذرت

وسایل آزمایش:

۱.دانه لوبیا وذرت

۲.ظرف پتری

۳.کاغذدستمالی یا کاغذ های مخصوص

۴.گلدان بهمراه خاک نرم

شرح آزمایش:

مرحله اول:

 تعدادی دانه لوبیا و ذرت را که 24 ساعت در آب خیسانده اید، از آب خارج کنید و جداگانه در سه ظرف پتری در میان ورقه های کاغذ آب خشک کن مرطوب قرار دهید. در ظرف ها را بگذارید و سعی کنید کاغذهای آب خشک کن همیشه مرطوب بمانند تا دانه ها جوانه بزنند.

گاه گاهی در ظرف ها را بردارید و دانه ها را بررسی کنید.

دانه ها پس از چند روز جوانه می زنند؟ پس از دو یا سه روز.

کدام قسمت رویان ابتدا از پوست دانه خارج می شود؟ ریشه چه

مرحله دوم:

سه گلدان محتوی خاک نرم باغچه تهیه کنید. در گلدان اول یک یاچند دانه لوبیا و در گلدان دوم یک یا چند دانه ذرت بکارید. خاک گلدان ها را همواره مرطوب نگه دارید ولی مراقب باشید که گلدان ها پر از آب نباشند. هر روز گلدان ها را به دقت نگاه کنید.

آیا جوانه ها از خاک خارج شده اند؟ بله

در گیاه لوبیا پس از خارج شدن ریشه چه، محور زیر لپه ای طویل و خم می شود. نوک این کمان اولین بخشی است که روی خاک نمایان می گردد و در حین رشد، راست گشته و دو لپه را با خود بالا می آورد. جوانه انتهایی نیز با نمو خود برگ ها و ساقه ی بالای لپه را بوجود می آورد. به این نوع رویش که لپه ها از درون خاک خارج می شوند، رویش روزمینی گویند.

در گیاه ذرت دانه واجد آندوسپرم در درون خاک می ماند و کولئوپتیل جوانه انتهایی را که هنگام نمو از خاک خارج می شود، پوشانده و محافظت می کند.

عنوان آزمایش:تاثیر نور بر تولید نشاسته در گیاه

هدف آزمایش: بررسی تاثیر روشنایی و تاریکی بر روی تولید نشاسته در گیاه شمعدانی

مواد و وسایل لازم :

۱. گیاه شمعدانی

۲. ورقه آلومینیومی

۳. الکل

۴. آب مقطر

۵. محلول لوگول

6. قیچی

شرح آزمایش :

برای نشان دادن اثر نور و تاریکی روی تولید می توان به تجربه ای ساده دست زد . در روی گیاه شمعدانی از برگ هایی که سبز و شاداب هستند 2- 3 برگ را انتخاب می کنیم و این برگ ها را با ورقه آلومینیومی می پوشانیم . روی ورقه آلومینیومی پنجره ای کوچک به شکل دلخواه مثل ل ایجاد می کنیم . برگ های مذکور را به مدت 48- 72 ساعت تحت تابش نور قرار می دهیم .

بعد از زمان مقرر برگ ها را از گیاه جدا کرده و پوشش آلومینیومی را حذف کرده و برگ ها را داخل ظرف قرار می دهیم ، سپس به اندازه 4/1 حجم ظرف در داخل آن الکل می ریزیم و می جوشانیم (دقت کنید برای جوشاندن الکل باید حمام آب گرم ایجاد کنیم) تا برگ ها رنگیزه های خود را از دست بدهند . برگ ها را از ظرف خارج می کنیم تا خشک شود و سپس برگ ها را با آب مقطر می شوییم و روی آنها 2- 3 قطره محلول لوگول را که معرف نشاسته است می ریزیم . پس از مدتی روی پهنک برگ در محل پنجره ایجادشده به رنگ بنفش ظاهر می شود .

این آزمایش نشان می دهد که برایتولید نشاسته نور مورد نیاز است و سلول های تیمار شده با تاریکی نه تنها نشاسته تولید نمی کنند بلکه بخش عمده نشاسته ذخیره را نیز به مصرف می رسانند ، نشاسته از پلی ساکارید های قابل جا به جا شدن از یک سلول به سلول دیگر نیست .

عنوان آزمايش: اثر گرما بر غشاهاي سلولي

هدف آزمايش:بررسي اثر گرما بر غشاء سلولي ريشه چغندر قرمز

وسايل آزمايش:

1- ريشه چغندر قرمز

2- چراغ گاز

3- كارد

4- بشر يا ليوان

5- دماسنج

روش آزمايش :

يك ريشه چغندر خام را برداريد و قطعه اي كوچك از ميان آن ببريد.قطعه را با دقت بشوييد تا اثري از رنگ قرمز اضافي حاصل از برش سلول ها وغشا برواكوئل سلول ها روي آن نماند. يك بشر را تا نيمه از آب پر كنيد و قطعه چغندر را درون آن بيندازيد.

دماسنجي را درون بشر قرار دهيد و چراغ گار را زير بشر روشن كنيد. همزمان با افزايش دماي آب ، قطعه ي ريشه چغندر را به دقت نگاه كنيد. به محض آنكه ماده رنگي شروع به خارج شدن از ريشه كرد چراغ را خاموش و درجه دماسنج را يادداشت كنيد.

 - در چه درجه اي ماده قرمز شروع به خارج شدن از ريشه چغندر كرد؟

- در اين دما براي سلولهاي چغندر چه اتفاقي مي افتد؟

- چرا سبزيجات پخته شده ، مواد غذايي كمتري نسبت به سبزيجات خام دارند؟

نتيجه آزمايش:

ريشه چغندر ماده قرمز رنگي دارد كه درون واكوئل هاي سلولهاي چغندر نگهداري مي شود. دماي زياد به غشاي واكوئل آسيب مي رساند و مواد رنگي را از سلول خارج مي كند.

عنوان آزمايش: اندازه گیری سرعت تعرق گياه

هدف آزمايش: اندازه گیری سرعت تعرق با روش وزني

وسايل آزمايش:

1.ترازو

2.لوله آزمايش

3. آب

4.شاخه گياه گلداني

شرح آزمايش:

اندازه گیری سرعت تعرق با از دست دادن وزن به دو روش صورت مي گيرد كه عبارتند از:

 (الف) اندام هوایی بریده شده .

تنها روش مستقیم اندازه گیری تعرق ، تعیین وزن آب از دست رفته از گیاه در زمان مشخص است .می توان این طور فرض کرد که تغییر وزن مربوط به فتوسنتز و تنفس در مقایسه با از دست دادن وزن طی تعرق کم است .

روزنه ها در کفه راست ترزو قرار می گیرند تا دو طرف کاملا مساوی شوند . هدف از قرار دادن لوله آزمایش محتوی آب در سمت راست جبران از دست دادن آب با تبخیر از سر باز لوله آزمایش سمت چپ است ؛ این اثر در هر دو سمت ترازو یکسان است . بنابر این هر کاهش وزنی فقط مربوط به تعرق توسط اندام هوایی است . وزن آب از دست رفته بوسیله تعرق در زمان اندازه گیری شده با افزودن وزنه به کفه سمت چپ تا زمانی که ترازو دوباره کاملاً متعادل شود  بدست می آید .

با قرار دادن دستگاه در شرایط اتمسفری گوناگون می توان اثر این شرایط را بر سرعت تعرق تعیین کرد ، ولی مقايسه با استفاده از آشام سنج ساده تر انجام می شود .

(ب) گیاه گلدانی

گلدان گیاه گلدانی بخوبی آبیاری شده ای  را در ورقه پلی تن یا مواد ناتراوایی  دیگری می پیچیم و آن را محکم بدور پایه ساقه می بندیم تا از تبخیر مستقیم از خاک یا گلدان جلوگیری شود سپس کل گیاه را با فاصله های زمانی توزین می کنیم تا از دست دادن وزن مربوط به تعرق را پیدا کنیم .

عنوان آزمايش:اندازه گيري تعرق گياه

هدف آزمايش: محاسبه تعرق با استفاده از مواد جاذب الرطوبه

وسايل آزمايش:

1.گلدان گياه

2.بشر كوچك

3.سرپوش

4.ماده نمگير يا جاذب الرطوبه(مانند كلروركلسيم يا اسيد سولفوريك وغيره)

دستور آزمايش:

يك گلدان را زير سرپوش قرار دهيد.در ظرف بشر مقداري معين ماده جاذب الرطوبه مانند كلرور كلسيم كه قبلا توزين شده بريزيد ودر زير سرپوش قرار دهيد

پس از يك ساعت كلرور كلسيم را مجددا توزين كنيد .افزايش وزن كلرور كلسيم مقدار آب خارج شده از گياه را نشان مي دهد

عنوان آزمايش: محاسبه تعرق گياه

هدف آزمايش: با روش پوتومتري يا آشام سنجي يا حجم سنجي

وسايل آزمايش:

1.آشام سنج

2.شاخه گياه پربرگ

3.لوله موئينه

4.خط كش

5.آب

دستور آزمايش:

در این روش فرض بر این است که میزان آب جذب شده ، تقریبا برابر با میزان تعرق یا آب دفع شده از گیاه است. مي توان با وسيله اي به نام پوتومتر آب جذب شده را اندازه گرفت تا آب  خارج شده  چرا كه همه آب جذب شده توسط برگ ها به هوا آزاد نمي شود وبخش كوچگي از آن با كربن دي اكسيد واكنش داده وبوسيله فرايند فتوسنتز قتند ها را توليد مي كندرا محاسبه كرد در اين روش:

شاخه پر برگ ، گیاهی را در زیر آب قطع کرده(تااز تشكيل حباب هوا در آوندهاي چوبي باز جلوگيري شود) و در لوله پلاستيكي پر از آب آشام سنج (پوتومتر) قرار می‌دهیم. ظرف آشام سنج دارای دو راه خروجی است که یک لوله مویینه مدرج و یک مخزن آب است. براي اندازه گیری میزان تعرق ، تمام دستگاه با شیری که جریان آب را از مخزن به ظرف کنترل می‌کند، از آب پر می‌شود تا دستگاه کاملا از هوا خالی گردد. سپس یک حباب هوا را به درون لوله موئین وارد می‌کنند. در طی تعرق  آب از دست رفته توسط تبخير از برگ ها ، با آب ساقه جايگزين مي شود كه ساقه نيز آب را از لوله آشام سنج مي كشدحباب هوا که در طول لوله مویین حرکت می‌کند، نشان دهنده جذب آب توسط گیاه است و می‌توان میزان حرکت آن را اندازه گرفت.

روش آشام سنجی برای مطالعه تاثیر عوامل محیطی مثل دما ، نور ، هوا و غیره بر روی تعرق روش مناسبی است.

خروج آب از قسمت های هوایی گیاه به صورت بخار آب تعرق نامیده می‌شود. اما تعرق انواع مختلف دارد. برگ اندام اصلی و عمده تعرق است و قسمت اعظم تعرق از میان روزنه‌های آن انجام می‌شود، لذا این نوع تعرق را تعرق روزنه‌ای می‌نامند. مقدار کمی بخار آب از برگ ها و ساقه‌ها بوسیله تبخیر مستقیم از طریق یاخته‌های اپیدرمی و از میان کوتیکول خیلی نازک آنها خارج می‌شود که این پدیده را تعرق کوتیکولی می‌گویند. مقدار آبی که از طریق روزنه خارج می‌شود، خیلی زیاد است. همچنین خروج بخار آب می‌تواند از طریق عدسک های ساقه‌های چوبی یا عدسک های میوه انجام شود که تعرق عدسکی نامیده می‌شود.

عنوان آزمايش: بررسي ميزان تعرق درطول شبانه روز

هدف آزمايش: بررسي ومشاهده ميزان تعرق درشب وروز

وسايل آزمايش:

1.گياه گلداني

2. كيسه نايلوني شفاف

3. جعبه مقوايي

شرح آزمايش:

دو گياه معين گلداني را در نظر بگيريد واز هريگ برگي انتخاب نمائيد. سعي كنيد برگ ها هم اندازه باشند. هر برگ را درون يك كيسه پلاستيكي شفاف قرار دهيد ودهانه كيسه ها را با نوار چسب به ساقه ها ببنديد .يكي از گلدان ها را با يك جعبه مقوايي بپوشانيد وپس از ۴ ساعت درون هر كيسه را مشاهده نمائيد

عنوان آزمايش:بررسي اثر رطوبت بر ميزان تعرق

هدف آزمايش: بررسي ومشاهده اثر رطوبت بر ميزان تعرق در گياه كرفس

وسايل آزمايش:

1. ساقه كرفس با برگ

2.آب رنگي

3.بطري كوچك

4.بطري بزرگ

5.قيچي

6.خمير مجسمه سازي

7.ماژيك

8.آبفشان

شرح آزمايش:

دوشيشه نسبتاً كوچك را تا نيمه از آب رنگي پر كنيد .در هر بطري يك ساقه كرفس با برگ قرار دهيد. دهانه هر بطري را به كمك خمير مجسمه سازي يا گل رس آب بندي نمائيدو با كمك نوار چسب كاغذي وماژيك سطح آب رنگي را در هر بطري مشخص كنيد.سپس به كمك قيچي ته يك بطري پلاستيكي شفاف نوشابه خانواده را قطع كرده وآن را روي يكي از بطري هاي داراي ساقه كرفس بگذاريد روزي دوبار به مدت يك هفته صبح وعصر بطري پلاستيكي را برداريد وبه كمك  يك آبفشان هواي درون آن را مه آلود كنيد بطري دوم حاوي ساقه كرفس را در جاي خشك قرار دهيد در پايان هفته سطح آب هر دو بطري را با يكديگر مقايسه كنيد.

عنوان آزمايش: بررسي خروج آب طی پديده تعرق از گیاه

هدف آزمايش: نشان دادن خروج آب طی پديده تعرق از يك گیاه

وسايل آزمايش:

1.گياه گلداني

2.كيسه پلاستيكي

3.سولفات مس بي آب

شرح آزمايش:

اندام هوایی گیاه گلدانی تازه آبیاری شده را کاملاً در کیسه پلاستيك شفافي که دور پایی ساقه بسته می شود محصور می کنیم و گیاه را به مدت یک یا دو ساعت در نور شدید خورشید قرار می دهیم . هوای درون کیسه بزودی اشباع می شود و قطرات آب که روی سطح داخلی كيسه پلاستيكي متراکم می شوند قابل مشاهده اند . مایع متراکم شده را با برداشتن کیسه و تکان دادن همه آن در یک گوشه جمع می کنیم و هویت مایع را با آزمودن آن با سولفات مس بی آب اثبات می کنیم این ماده گرد سفیدی است که در حضور آب به رنگ آبی در می آید.

عنوان آزمايش: توزیع روزنه ها در برگ گیاه

هدف آزمايش: بررسی و مشاهده توزیع روزنه ها درسطوح مختلف برگ

وسايل آزمايش:

1.برگ

2.انبرك

3.بشر

4. آب گرم

شرح آزمايش:

برگ کوچکی را با انبرک نگه می داریم و در آب خیلی گرم ( حدود 80 درجه سانتیگراد ) غوطه ور می کنیم افزایش دما موجب انبساط هوای داخل فضای بین سلولی برگ و خروج این هوا از روزنه ها به صورت حبابی ریز می شود تعداد حباب های ظاهر شده در سطوح بالایی و پایینی برگ را می شماریم و با هم مقایسه می کنیم . عموما حباب ها در سطح زیرین برگ به طور قابل ملاحظه ای بیشترند ( شاید این طور استدلال شود که امکان دارد حباب های هوا از درون برگ بیرون نیامده باشند بلکه ناشی از جمع شدن هوای حل شده در آب روی سطوح برگ باشد . چگونه می توانید آزمایش کنترلی انجام دهید که این احتمال را کاهش دهد ؟ )

نتایج این آزمایش را می توان با بریدن تکه اپیدرم از دو طرف برگ و بررسی آنها زیر میکروسکوپ کنترل کرد : با این روش می توان تعداد روزنه ها را مثلا در یک سانتیمتر مربع اپیدرم ، مستقیما تعیین کرد .

اگر در اين آزمایش و آزمايش قبلي (آزمايش با كلريد كبالت) از تکه های مساوی برگ استفاده شوند ، مقایسه نسبت تعداد روزنه ها در دو طرف برگ با نسبت زمان لازم برای تغییر رنگ مربع های کاغذ کلرید کبالت جالب است .

عنوان آزمايش: بررسي سطوح برگ (بررسي تعداد روزنه ها)

هدف آزمايش: پیدا کردن بخشی از سطح برگ که بخار آب بیشتری از دست می دهد .

وسايل آزمايش:

1. كاغذ كلريد كبالت

2. برگ گياه شمعداني

3. نوار چسب

شرح آزمايش:

در این آزمایش از کاغذ کلرید کبالت برای شناسایی وجود آب استفاده می شود : این کاغذ وقتی کاملا خشک باشد آبی رنگ و در شرایط مرطوب صورتی رنگ می شود

 مربع کوچکی از کاغذ کلرید کبالت تا جایی که ممکن است به سرعت روی سطوح بالایی و پایینی پهنک برگ با نوار چسب چسبانده می شود . باید از تشکیل شیارهای برجسته جلوگیری کنیم تا از نفوذ ناپذیری نسبت به هوا مطمئن باشیم . تفاوت سرعت از دست دادن آب بین دو سطح را می توان با مقایسه تغییر رنگ دو مربع کاغذی تعیین کرد .

با اين آزمايش همچنين مي توان ثابت كرد كه تعداد روزنه هاي كدام سطوح برگ بيشتر است.

عنوان آزمايش: بررسي انتقال مايع در دستگاه آوندی گياهان

هدف آزمايش: نشان دان انتقال آب در دستگاه آوندی ساقه كرفس

وسايل آزمايش:

1.ساقه كرفس

2.بشر معمولي

3.محلول قرمز خنثي يا آبي متيلن

4.تيغ يا چاقو

5.آب

شرح آزمايش:

در این آزمایش برای مشاهده آسانتر، آب آن را با رنگ هایی مانند قرمز خنثی یا آبی متیلن رنگ می کنیم . چندین اندام هوایی بریده شده ساقه كرفس را در محلول رنگي قرار می دهیم . یکی از آن ها را پس از 5 دقیقه خارج می کنیم و دومی را پس از 10 دقیقه و به همین ترتیب ادامه می دهیم . ساقه را با تیغی از عرض ورقه ورقه می کنیم : آوندهای رنگ شده را به وضوح دیده می شوند . برای اینکه ببینیم محلول رنگ تا چه ارتفاعی از ساقه بالا رفته است برش هایی در ارتفاع بیشتر و بیشتری از ساقه ایجاد می کنیم .

پس از 24 ساعت برگها قرمز رنگ وساقه به رنگ سبز نوار هاي قرمز روشن كه تا بالاي ساقه امتداد دارند

عنوان آزمايش:آزمایش جداسازی رنگیزه‌های نوری در گیاهان

هدف آزمايش: استخراج و جداسازی رنگیزه‌های نوری

وسايل آزمايش:

1.برگهای سبز و شاداب

2.هاون چینی

3.استون

4.اتر نفت

5.بنزن

6.کاغذ کروماتوگرافی

تئوری آزمایش

در زیست شناسی پدیده‌هایی وجود دارد که انجام شان به حضور نور بستگی دارد. فتوسنتز جزء پدیده‌های نوری در گیاهان است. برای اینکه یک پدیده نوری مثلا در سلول فتوسنتزی اتفاق بیفتد، فتونهای نور بایستی توسط رنگیزه‌های نوری جذب شوند. رنگیزه‌هایی که این انرژی را دریافت می‌کنند آن را به مولکول مجاور منتقل می‌کنند و به این ترتیب موجب واکنش می‌گردند. در گیاهان این رنگیزه‌ها شامل کلروفیل a ، کلروفیل b ، کاروتن و گزانتوفیل است. مولکولهایی رنگیزه تلقی می‌شوند که نور موثر را جذب کنند و طیف جذبی آنها با طیف عمل همسویی داشته باشد. برای اینکه ما رنگیزه‌ها را مطالعه کنیم باید اول آنها استخراج کنیم، از همدیگر خالص کنیم. تا در مرحله سوم ، طیف جذبی آنها را بوسیله اسپکتروفوتومتر مشخص کنیم.

شرح آزمايش:

1. پس از جدا کردن برگ های سبز و  شاداب از گیاه ، آن ها را با آب می‌شوییم تا گرد و غبارش حذف شود و بعد با کاغذ صافی خشک می‌کنیم.

2.رگ برگ های درشت برگها را جدا کرده و قطعه قطعه می‌کنیم و با مقداری استون در هاون چینی ، له می‌کنیم.

3. محلول سبز رنگی بدست می‌آید که دارای مواد مختلف از جمله رنگیزه‌های فتوسنتزی است. این محلول عصاره کلروفیل خام است.

4.  برای جداسازی رنگیزه‌های نوری از کاغذ کروماتوگرافی استفاده می‌شود. نواری به عرض 2 - 1 سانتیمتر و طول 20 سانتیمتر انتخاب می‌کنیم.

5.  برای تهیه حلال کروماتوگرافی حدود 5/0 سی سی بنزن ، یک سی‌سی استون و 5/8 سی‌سی اتر نفت را باهم مخلوط می‌کنیم.

6.بوسیله یک لوله موئینه قطراتی از محلول کلروفیل خام برداشته و ری کاغذ کروماتوگرافی قرار می‌دهیم تا جایی که لکه سبز تشکیل شود.

7. کاغذ کروماتوگرام را در داخل حلال قرار می دهیم بطوریکه لکه سبز در داخل حلال قرار نگیرد. کاغذ را به در ظرف حاوی حلال آویزان می‌کنیم. در ظرف را می‌گذاریم تا حلال تبخیر نشود و در عین حال در کاغذ کروماتوگرافی صعود کند.

8. حلال با صعود خودش ، لکه را شسته و رنگهای مختلف را بر روی کاغذ ایجاد می‌کند. هر یک از این رنگها مربوط به رنگیزه‌هاست.

نتیجه آزمایش:

با درست انجام دادن مراحل آزمایش می‌توانیم به نتایج مورد نظر دست یابیم. 5 - 4 رنگی که در کاغذ کروماتوگرافی ایجاد شده است مربوط به رنگیزه‌های نوری شرکت کننده در فتوسنتز گیاهان است. مثلا کلروفیل a رنگ آبی ایجاد می‌کند و کلروفیل b رنگ زیتونی ایجاد می‌کند. کاروتن سریعتر از همه در کاغذ بالا می‌رود. ترتیب قرار گرفتن رنگیزه‌ها در کاغذ کروماتوگرافی از بالا به پایین به ترتیب زیر خواهد بود. کاروتن - گزانتوفیل - لوتئین - کلروفیل a و کلروفیل b.

منبع: سايت رشد