فرا رسيدن عيد باستاني نوروز بر تمامي عزيزان مباركباد

. 

ادامه مبحث میکروسکوپ نوری

ب: بخش هاي نوري:

 بخش هايي ازميكروسكوپ كه بطور مستقيم در تشكيل تصوير دخالت مي كنندو شامل اجزاي ذيل مي باشند:

۱.منبع نور

تهیه نور مناسب می‌تواند نقش اساسی در وضوح تصویر داشته باشد. روشنی محیط نمی‌تواند برای تهیه تصویر مناسب و کافی باشد، لذا در تهیه روشنایی حتما باید از لامپ ها و چشمه‌های مصنوعی نوری استفاده می‌شود.

در ميكروسكوپ هاي قديمي از آيينه استفاده مي شود وآينه معمولا داراي يك طرف مقعر(اين طرف در نور كم كاربرد دارد) ويك طرف صاف (اين طرف در نور كافي كاربرد دارد) داردكه نور خورشيد را روي نمونه متمركز مي كند اما درميكروسكوپ هاي جديد از لامپ استفاده مي شود

لامپ های مورد استفاده در میکروسکوپ ها عبارتند از:

لامپ هالوژن: این لامپ نور سفید ایجاد می‌کند و متشکل از یک رشته تنگستن در گاز هالوژن می‌باشد. حاصلضرب شدت نور حاصله در طول عمر این لامپ تقریبا ثابت است. از لحاظ قیمت در مقایسه با لامپ جیوه و گزنون ارزانتر می‌باشد و برای کارهای فتومیکروگرافی مفید است.

لامپ تنگستن: این لامپ ها در میکروسکوپ های ارزان قیمت و آموزشی بکار می‌روند.

لامپ گزنون: این نوع لامپ یک لامپ تخلیه الکتریکی است. این لامپ ها دارای پایداری بیشتری نسبت به لامپ های جیوه‌ای می‌باشند.

لامپ جیوه‌ای: این لامپ همانند لامپ گزنون از طریق تخلیه الکتریکی ایجاد نور می‌نماید. لامپ جیوه‌ای حاوی مقدار کمی جیوه است که در اثر یونیزه شدن هوای داخل لامپ ، یونهای تولید شده موجب تبخیر و یونیزه شدن جیوه‌ها می‌شوند.

منابع مطالب یکجا پس از پایان مبحث میکروسکوپ ذکر خواهد شد

میکروسکوپ

واژه اي ميكروسكوپ ازدو واژهmicro  به معناي كوچك وskopin به معناي ديدن تركيب شده است وابزاري است كه بوسيله آن اجسام بسيار ريز را مي بينيم.

میکروسکوپی که در مراکز آموزشی مورد استفاده قرار می گیرد از نوع نوری است که خود دو نوع می باشد:

۱– میکروسکوپ مرکب (معمولی  Microscope ) با بزرگنمایی حدود 40 تا 2000

۲ – میکروسکوپ تشریح ( برجسته بین Stereoscope )

میکروسکوپ نوری معمولی :

معمولا اجسام و موجوداتی با میکروسکوپ نوری قابل مشاهده اند که ضخامت و تراکم نداشته باشند تا نور به راحتی از آنها عبور کند. زیرا اساس تشکیل تصویر در میکروسکوپ نوری عبور نور و یا انتقال نور از جسم مورد مطالعه است و به علت تفاوت در میزان جذب نور از بخش های مختلف جسم شکل و ساختمان آن را می توان در زیر میکروسکوپ تشخیص داد.

اجزای اصلی میکروسکوپ نوری

الف:بخش مكانيكي:بخش هايي ازميكروسكوپ كه بطور مستقيم در تشكيل تصوير دخالت نمي كند

۱.پایه ميكروسكوپ

 پايه شامل یک بخش پایین به صورت های مختلف و گاهی بصورت نعل اسبی می‌باشد که براي ثابت نگه داشتن ميكروسكوپ بكار مي رود ومعمولا ازجنس فولاد است تا از لرزش آن جلوگيري كند

پایه دارای ستوني می‌باشد که اجزاء مختلف به آن متصل می‌شود، اجزائی که بر روی پایه سوارند عبارتند از: چشمه نور و حرکت دهنده لوله میکروسکوپ

در ميكروسكوپ هاي جديد معمولا منبع نور در داخل پايه جا سازي مي شود

۲.دسته میکروسکوپ

 قسمتی است که از طرف پایین به پایه اتصال داردو از طرف بالا لوله میکروسکوپ بر آن استوار است برای حمل میکروسکوپ معمولا بازوی آن را در دست می گیرند و دست دیگر در زیر پایه قرار می دهند. در بعضی میکروسکوپ ها بین قسمت پایه و دسته مفصل یا پیچ زانو قرار داردکه می توان لوله میکروسکوپ را روی پایه به حالت مایل در آورد، امروزه لوله میکروسکوپ را بطور متمایل بر روی دسته قرار می دهند تا مشکل بالا حل شود.

۳.لوله ميكروسكوپ

لوله میکروسکوپ فلزی و به شکل استوانه به طول تقریبی cm16 تا cm25 می باشد. این لوله که در حقیقت قسمت اصلی میکروسکوپ است ، شکل های مختلف دارد. در قسمت فوقانی لوله عدسی چشمی و در قسمت پایین آن صفحه چرخان قرار گرفته است.با برزگ شدن لوله درشت نمايي آن نيز بالا مي رود

۴.صفحه گردان ، دماغه چرخان، قطعه خرطومی، رولور(Revolver) :

صفحه بر آمده یا نیمکره مانندی است که در انتهای تحتانی لوله میکروسکوپ قرار دارد، و حول یک نقطه به آسانی حرکت می کند. در روی آن سوراخ هایی تعبیه شده است که لوله های عدسی شیئی به آن پیچ می شود و هرگاه بخواهیم یکی از این عدسی های شیئی در امتداد محور لوله میکروسکوپ قرار گیرد، صفحه گردان را می چرخانیم تا عدسی شیئی مورد نظر با صدای تیک جا بیفتد.

۵.صفحه یا پلاتین میکروسکوپ ( stage)

صفحه ای است معمولا مربع شکل و بطور افقی به دسته میکروسکوپ متصل است، در وسط آن سوراخی جهت عبور نور وجود دارد. صفحه میکروسکوپ با دو پیچ میزان بزرگ (بسرعت) و کوچک (به  آهستگي) در جهت بالا و پایین حرکت می کند.

۶.باربرchariot

در روی صفحه ي پلاتين دو گیره برای نگهداری و تثبیت لام وجود دارد. در این صورت لام را بوسیله دسته جابجا می کنند.در روی صفحه ي پلاتين بعضی میکروسکوپ ها  گيره اي وجود دارد كه اسلايد ها را نگه مي داردواين گيره متصل به سيستمي است كه مي تواند در جهات جلو، عقب، چپ و راست حركت كند اين سيستم بارب يا شاريو نام دارد

 دربعضي از ميكروسكپ ها اين باربرمجهز به درجه بندي ورنيه اي است كه باز يابي سريع نمونه را امكان پذير مي سازد.

۷. پيچ هاي تنظيم:

در دور ونزديك كردن اسلايد به عدسي هاي شيئي نقش دارندواين عمل با حركت صفحه ي پلاتين به بالا وپائين انجام مي گيرد پيچ هاي تنظيم دونوع هستند:

۱.پيچ تنظيم ميكرو يا كوچك يا دقيق : صفحه پلاتين را به آرامي وبصورت غير محسوس جابجا مي كند.

 ۲. پيچ تنظيم ماكرو يا بزرگ يا سريع: صفحه پلاتين را به سرعت وبصورت محسوس جابجا مي كند.

?موضوع آزمایش:  مشاهده ساختمان سلول های گیاهی

?هدف آزمايش: آشنايي ومشاهده ساختمان سلول هاي گياهي

?وسايل لازم:

۱.پياز ۲.پنس. ۳.چاقو ۴.آب ۵. محلول متيلن بلو ۶.قطره چكان۷. لام ولامل۸. ميكروسكوپ

?دستوركار:

مقدمه:

ساده‌ترین راه مشاهده سلول گیاهی ، مطالعه سلول های اپیدرم فلس پیاز است. كه به صورت پوسته نازكي هنگام شكستن پياز از آن جدا مي شود . اپیدرم فلس پیاز در زیر میکروسکوپ با بزرگنمایی ضعیف به صورت سلولهای چند وجهی کشیده‌ای است که بطور منظم در كنار هم قرار داشته و بهم چسبیده‌اند ( فاقد فضاي بين سلولي هستند . ) چنانچه این اپیدرم را با محلول رقیق یدیدوره آغشته سازیم هسته سلولها بطور محسوسی مشخص می‌گردد. در هسته یک یا دو هستک به صورت نقاط روشن دیده می‌شود. علاوه بر هسته در داخل سلول ها واکوئل) یا حفره‌های سیتوپلاسمی) نیز وجود دارد که در ابتدا کوچک و پراکنده هستند و با رشد سلول بهم ملحق شده ، حفره‌هایی واحد و بزرگ را تشکیل می‌دهند.

در سلول های پیر و مسن که واکوئل ها قسمت اعظم فضای درونی آنها را فرا می‌گیرند هسته به گوشه‌ای رانده شده ، سایر محتویات سلول به صورت ورقه نازک در اطراف واکوئل مرکزی چسبیده به غشا باقی می‌مانند. به علت چسبندگی و یکی بودن غشای سیتوپلاسمی با غشای سلولزی لذا غشای سیتوپلاسمی بطور عادی قابل مشاهده نیست ولی با اضافه کردن چند قطره محلول آب و نمک ۲۰ درصد و ایجاد کیفیت پلاسمولیز غشای سلولی از غشای سلولزی جدا و قابل رویت می‌گردد.

آزمایش کروماتوگرافی  برای انیمیشن آزمایش روی ادامه مطلب کلیک کنید

آگار ماده اي ژلاتيني است كه حاوي پلي ساكاريد هاي بدون شاخه است و از ديواره سلولي بعضي از جلبك هاي قرمز و جلبك هاي دريائي(seaweed)بدست مي آيد.آگار در محيط هاي كشت ميكروبي و به عنوان يك ملين ودر بستني سازي مورد استفاده قرار مي گيرد.آگار يك پليمر از مونومر هاي گالاكتوز مي باشد و اين پليمر به عنوان ساختمان هاي اوليه نگهدارنده ديواره سلولي جلبك ها عمل مي كند.

 ?طرز تهيه:

مقداری یونجه را درظرفی خیس کرده و در حرارت هوای آزمایشگاه قرارمي دهيم بعد از يكي دوروزموجودات ميكروسكوپي به نام پارامسي در ظرف بوجود مي آيند (بهتر است یونجه ها رادریک تا دو هفته قبل از آزمایش خیس کنيم چون در اين مدت پارامسي هاي توليد شده رشدكرده وميتوانيم پارامسي هاي بزرگتر را مشاهده كنيم )

?طرز تهيه:

یک گرم پودر گلوکز را در ۱۰۰ سی سی آب حل کرده یک قاشق چایخوری خمیرترش نان به آن اضافه کنید و هم بزنید.این ظرف را به مدت یک ساعت در حرارت۳۷درجه قراردهید.

۷۱- معرف بارفورد

?طرز تهيه:

۳/۱۳گرم استات مس را در ۲۰۰ ميلي ليتر آب حل كرده و ۸/۱ ميلي ليتر اسيد استيك گلاسيال اضافه مي كنيم

۶۱– سودانIII (سياه)

طرزتهيه۵۰ : ?ميلي ليتر استون را به ۵۰ ميلي ليتر الكل اتانول ۷۰% افزوده و سپس سودانIII را تا رسيدن به حد اشباع در محلول حاصله بريزيد، بدين ترتيب محلولي۲/۰درصد فراهم مي آيد.

?كاربرد:براي رنگ آميزي چربي ها وليپوسيت ها

۵۱-كارمن بدون زاج

?طرز تهيه: ۲ گرم كارمن بدون زاج رادر۳۰۰ ميلي ليتر آب مقطر حل وسپس حرارت ملايم مي دهيم وبعد آنقدر زاج سفيد(سولفات مضاعف آلومينيم پتاسيم)مي افزايم تا رنگ قرمز تيره گردد ،بعد صاف  مي كنيم(دوام بيشتري دارد)

?كاربرد:رنگ آميزي پارانشيم گياهي ودستجات آوند آبكش

۳۸- تهیه معرف بیوره

?طرز تهيه:

 ۴گرم سود را در۵۰۰ سی سی آب مقطر حل می کنیم سپس۳گرم سولفات مس آبدار به آن اضافه کرده پس از افزودن ۵ گرم یدور پتاسیم به محلول ۹گرم تارتارات مضاعف سدیم و پتاسیم اضافه کرده و خوب هم زده محلول حاصله آبی رنگ است.

توجه :در صورت ظاهر شدن رسوب سیاه یاقرمز محلول،خراب است.

?كاربرد:معرف پروتئين (درمجاورت محلول آبي پروتئين به رنگ بنفش در مي آيد.)

  ۱- آب آهک